Teoretiske+perspektiv

Kva teoretiske perspektiv kan ein knytte til det å nytte wiki i undervsninga? Det er særleg to retningar som er aktuelle i denne samanheng; sosiokulturell læringsteori og samarbeidslæring (CSCL).

Sosiokulturell teori har hatt stor innverknad på CSCL. Utgongspunktet er at kunnskap vert konstruert i sosiale prosessar. Læringsmiljøet blir veldig viktig. Læring føregår i eit praksisfellesskap og i menneska si næraste utviklingssone (Vygotsky). Sentralt i den sosiokulturelle retninga står Lev Vygotsky og den næraste utviklingssona. Den nærste utviklingssona kan forklarast med at fordi utviklinga går frå det sosiale til det individuelle, der det slik at eleven er i stand til å utføre ei handling i samspel med andre før han/ho er i stand til å utføre den aleine. Når ein spør kva som er eleven sitt evnenivå, må ein difor klargjere kva ein meiner eleven kunne klart med hjelp og støtte, eller kva ein meiner eleven kan gjere aleine. Skilnaden mellom desse to nivåa blir kalla den proksimale utviklingssona, eller næraste utviklingssone. Gjennom å arbeide med wiki kan elevane finne fram til ulike løysingar på ei problemstilling ved hjelp av kvarandre sin kunnskap. Samarbeidet resulterer truleg i at elevane klarer å løyse problemstillingar som dei har vanskar med å klare aleine. Elevane er i den næraste utviklingssona.
 * Sosiokulturell læringsteori**

Når ein arbeider med wiki, avgjer gjerne læraren temaet, medan elevane lagar sine eigne problemstillingar og avgjer sjølv vinklinga til stoffet. På denne måten har elevane høve til å vera med å bestemme innhald og vanskegrad og kan følgjeleg tilpasse oppgåvene til sitt nivå. Målet er at gjennom arbeid med wiki, vil nivået endra seg. Truleg vil elevane lære noko av wikien saman med medelevar og lærarar, noko dei ikkje kunne aleine tidlegare.

Sosiokulturell teori søkjer å fremje oppgåveorienterte elevar. Oppgåveorientering tyder at læring er eit mål i seg sjølv og målet er auka forståing, få meir innsikt eller betre dugleikar og å meistre oppgåver. Motsatsen til oppgåveorientering er egoorientering. Egoorientering vil seie at læring ikkje er eit mål i seg sjølv. Ein egoorientert elev er i hovudsak oppteken av seg sjølv i læringssituasjonen. Målet er å bli oppfatta som flink, eller i verste fall unngå å bli oppfatta som dum. For ein egoorientert elev er det viktigare korleis ein blir oppfatta av andre enn kva ein lærer. Det å nytte wiki i undervisninga vil truleg auke interessa for sjølve læringa og dempe konkurranseaspektet mellom elevane.

Det å bruke wiki i undervisning vil på mange måtar vere CSCL samarbeidslæring i praksis. Elevane skal i fellesskap utvikle ein læringsressurs. CSCL dreier seg om eit kollektivt felles engasjement og samarbeid i ein sosial praksis. Samarbeidslæring voks fram som eige forskingsfelt på 90-talet. Koschman hevda i 1996 at ein stod ovanfor eit paradigmeskifte innan bruken av datateknologi i undervisning og læring. Dette paradigme byggjer på sosialkonstruktivismen som har sitt utspring i Piaget sine kognitive teoriar der ein legg vekt på medelev-rettleiing og vurdering som viktig for kognitiv utvikling, og sosiokulturell teori med Vygotsky sine tankar om den næraste utviklingssona og at læring skjer i samspel med andre. For å skildre kva CSCL-paradigmet dreier seg om har Engelsen (2003) sett opp nokre fellestrekk mellom desse retningane:
 * CSCL (Computer-supported collaborated learning) Samarbeidslæring **


 * Ei felles forståing av kunnskapsutvikling som læring gjennom handling.
 * Ei felles forståing av kunnskap og læring som grunnleggjande situert.
 * Det kolllektive felles engasjementet, som motsetnad til det konkurranseprega.
 * Jakta på kunnskap, fokus på kunnskapsutvikling.
 * Endring av læraren si rolle frå autoritetsprega formidlar av kunnskap til tilretteleggjar og ressursguide.

Desse fellestrekka viser at CSCL-paradigmet plasserer den sosiale og kulturelle samanhengen i forgrunnen som studieobjekt (Engelsen, 2003). Det som ligg til grunn for CSCL er at læring alltid føregår i ein samanheng. Læring vert i dette perspektivet sett på som ein sosial prosess der kunnskap vert konstruert gjennom samhandling og ikkje berre gjennom individuelle prosessar.

Gavriel Salomon hevdar at ein ikkje må leggje eit reint teknologisk perspektiv til grunn for design og forsking på CSCL. Salomon legg vekt på at perspektivet må vere orkestreringa av heile læringsmiljøet (Salomon 1995), og hevdar at utgangspunktet må vere å sjå på kva læringseffektar arbeidet med IKT-reiskapane gir i høve til dei intellektuelle partnarskapane som vert danna gjennom læringsaktiviteten. Som ein konsekvens av dette må ein i design av læringsmiljøet må legge vekt på å la den lærande gjere tenkinga og problemløysinga i større grad enn datamaskina (Salomon 1995). Læringsaktiviteten må føre til «kunnskapar» som gjer at dei lærande kan handtere problem i situasjonar når teknologien ikkje er tilgjengeleg.

[|Lenkje til wikipedia og cscl]